Nicky Huizinga

Nicky Huizinga

HR-directeur bij ZorgSpectrum

linkedin icon

‘In de zorg valt nog een wereld te winnen’

Nicky Huizinga moest wel even slikken toen ze in de zorg aan de slag ging. ‘Het was een stap terug in de tijd.’ Toch pakte de HR-directeur bij ZorgSpectrum de uitdaging met beide handen aan.

De zorg is voor Huizinga nog relatief nieuw. Direct na haar middelbare school ging ze aan de slag bij een werving- en selectiebureau. Dit was nog in de tijd dat voor elke interimklus een vergunning bij de minister moest worden aangevraagd. ‘Prehistorie,’ zucht Huizinga hoofdschuddend. Na een aantal jaar kwam ze in de financiële sector terecht, bij Interpay, die betalingsverkeer voor banken verzorgde. Inmiddels had ze kinderen.

Alles leek op orde, vertelt ze, maar ze was niet gelukkig. Na een jaar bij Interpay ging ze scheiden. Het was een keerpunt. ‘Ineens besefte ik dat ik nog niet klaar was met mezelf ontwikkelen, dat ik méér wilde.’ Ze ging alsnog studeren, een hbo-opleiding Personeel en Arbeid in de avonduren. Ze was toen 39. Vier jaar stond er voor de deeltijdopleiding. In drie jaar was ze klaar. ‘Toen dacht ik: dan kan ik ook nog wel een master doen.’ Ze koos voor Organisatie en Strategie, waarin niet alleen gedrag in organisaties, maar ook structuur en management aan de orde kwamen. ‘Door die opleidingen kreeg ik weer een goed gevoel over mezelf en werd de richting die ik op wilde heel duidelijk.’

Bij Interpay klom ze ondertussen op tot HR-directeur. Het was een turbulente tijd voor de firma. De focus werd internationaler, de dienstverlening moest klantgerichter en ondertussen stonden de technische vernieuwingen niet stil. ‘Bijna elk jaar ging de organisatie om. Het was een constante om mensen voor te bereiden op veranderingen. Interpay kromp van 3.000 naar 600 mensen. Ik heb veel moeten afbouwen.’ Op een zeker moment was de organisatie zo klein geworden dat er een managementlaag uit kon. ‘Ik had mezelf overbodig gemaakt,’ lacht ze. Ze maakte een tussenstop bij HEMA en belandde vervolgens bij ZorgSpectrum, een zorgorganisatie voor ouderen, eerst als interimmanager en sinds begin dit jaar als HR-directeur.

‘Het werk moet weer leuk worden’

De zorg vindt ze ‘totaal anders’ dan alles wat ze tot nu toe heeft meegemaakt. ‘In de zorg vind je mensen die al decennia gewend zijn om op een bepaalde manier te werken. De cultuur is heel traditioneel.’ Tegelijkertijd moet de sector flexibel zijn: in 2014 waren er flinke bezuinigingen, waarvan de effecten nog steeds voelbaar zijn. De werkdruk is hoger geworden en cliënten komen vaak pas binnen als hun situatie al zeer ernstig is.

De sector worstelt hier dagelijks mee, vertelt Huizinga. ‘Ik maak nog geregeld het oude hoofdzustergedrag mee: verpleegkundigen die te horen krijgen dat ze nu even die mevrouw gaan aankleden of wassen. Als er weinig geld is, moet alles efficiënt, vandaar die autoritaire aanpak. Begrijpelijk, zo heeft het heel lang goed gewerkt, maar de tijden zijn veranderd en het is doorgeslagen. De nieuwe generatie verzorgenden en verpleegkundigen krijgt hierdoor geen tijd om zich werkelijk onderdeel van een team en zich medeverantwoordelijk te voelen.’

De sector kent ook een grote uitstroom. ‘Verpleegkundigen hebben fysiek zwaar werk en willen ondertussen alles voor de cliënt kunnen doen. Dat houd je niet eindeloos vol. De lijven slijten, de druk wordt te groot. Het ziekteverzuim is gigantisch.’ Tel daar de griepgolven van afgelopen winter bij op en je nadert een noodtoestand. ‘Op sommige locaties zat een kwart van onze medewerkers toen thuis. Ook de uitzendkrachten waren ziek. Hoe we dat hebben opgelost? Mensen moesten diensten achter elkaar draaien. We hadden geen alternatief.’

Het roer moet om, besluit Huizinga. ‘We moeten zorgen dat mensen met plezier hun werk doen.’ Ze wil dat er tijd wordt geïnvesteerd in samenwerken aan het bouwen van sterke teams, met motiverende leidinggevenden, en een positieve cultuur waarin je makkelijk even met collega’s kunt sparren en elkaar helpt. ‘Ik wil dat onze medewerkers op verjaardagen kunnen zeggen dat ze het bij ZorgSpectrum echt naar hun zin hebben, dat ze bij ons hun vak kunnen uitoefenen en dat er ruimte is voor ontwikkeling.’

‘Belangrijke HR thema’s worden niet financieel onderbouwd, maar meer op gevoel besloten’

Huizinga werd door ZorgSpectrum binnengehaald om zakelijker met HR om te gaan. ‘Ik wist waar ik aan begon en toch schrok ik. Het was een stap terug in de tijd. Belangrijke HR thema’s worden niet financieel onderbouwd, maar meer op gevoel besloten. In de zorg zijn HR-professionals vaak nog uitvoerend bezig. Ze worden zelden gezien als een serieuze partner die samen met management onderzoekt hoe HR de strategie van de organisatie kan ondersteunen In de zorg is echt nog een wereld te winnen.’

Ook worden aanstellingen vaak nog ad hoc geregeld, merkte ze. ‘Personeel is bij alle organisaties, en ook bij ZorgSpectrum, een van de grootste kostenposten. Een gedegen formatieplan is echt een must. Het is ontzettend belangrijk dat je ook op de lange termijn nauwkeurig kijkt hoe je goede krachten aan je bindt.’

Een ontwikkelprogramma is daar een onmisbaar onderdeel van. ‘Ons talentprogramma vullen we breed in. Mensen moeten zich ook verticaal kunnen ontwikkelen, want het aantal leidinggevende posities is beperkt. We houden rekening met diverse rollen en achtergronden – binnen sommige afdelingen hebben we te maken met maar liefst vier generaties. Met het programma willen we mensen motiveren: ze worden beter in hun werk en krijgen er daardoor ook meer plezier in.’

Dat motiveren is ook belangrijk voor de honderden vrijwilligers die bij ZorgSpectrum actief zijn. ‘Wij steunen echt op deze mensen. Ook zij moeten het bij ons leuk blijven vinden. We bieden ze al veel, maar we kunnen misschien meer voor ze doen, bijvoorbeeld toegang geven tot onze e-learningmodules. Tegelijkertijd moeten we oppassen dat ze niet te veel in het vaarwater van de verpleegkundigen gaan zitten. Het blijft balanceren.’

Hoopgevend vindt Huizinga Oog voor u, de nieuwe visie van ZorgSpectrum, waarin maatwerk centraler komt te staan. ‘Medewerkers zijn het vak ingegaan om mensen te helpen, niet om enkel protocollen te doorlopen. Daar past deze visie bij. We gaan weer terug naar wat onze medewerkers beweegt.’ Maatwerk leveren betekent onder meer dat cliënten meer de regie houden, zegt Huizinga. ‘We zouden toch allemaal willen dat we ons leven zo veel mogelijk kunnen voortzetten zoals we dat gewend zijn als we bij  een zorgorganisatie terechtkomen? Dat je niet om zes uur ’s ochtends hoeft te ontbijten als je dat niet wilt?’ Medewerkers kunnen cliënten die regie geven, maar daarvoor moeten ze wel meer in gesprek gaan en routines durven loslaten. ‘De afdelingen krijgen meer vrijheid. De focus moet sterker op de cliënt komen te liggen. Hoe kunnen we het voor deze oudere aangenamer maken?’

Ondertussen zijn er maatregelen in de maak om tijd vrij te maken voor deze persoonlijkere aanpak. ‘Betere techniek zou kunnen helpen, zoals slimme matrassen, waarmee je kunt zien of iemand in zijn bed ligt, of toiletten die insuline meten. Zulke technieken zijn vaak duur, maar kunnen ook veel opleveren. Tegelijkertijd moet je zulke aanpassingen voorzichtig doorvoeren. Cliënten moeten niet het gevoel krijgen dat ze hiertoe verplicht worden en geen inspraak hebben  Ons doel blijft welzijn bevorderen.’

Ook is Huizinga in gesprek over een efficiëntere samenwerking met ziekenhuizen in de regio. ‘De overdracht kan beter. We werken nu nog te veel als twee verschillende sectoren en hebben elk onze eigen cao. Die harde scheiding is niet altijd in het belang van de cliënt. Werk vindt soms dubbel plaats. We kijken nu met één ziekenhuis hoe we hierin verandering kunnen brengen en of we hier meer partijen bij kunnen betrekken. Misschien kunnen verpleegkundigen in de ouderenzorg deels verantwoordelijkheden overnemen van het ziekenhuis, waardoor cliënten minder het gevoel krijgen dat ze tussen wal en schip vallen en de verpleegkundigen meer kunnen doen met datgene waartoe ze opgeleid zijn en dat ze breder ingezet kunnen worden. Hier moeten we naar kijken.’

‘Hoe haal je de juiste mensen binnen?’

Huizinga heeft in haar eerste jaar bij ZorgSpectrum direct een recruiter aangesteld. ‘Die was er niet. En sommige collega’s moest ik uitleggen wat zo iemand dan precies doet’ Ze moet lachen. ‘Eerder kwam het hoofd met een vacature en dan post and pray. Dat leverde wel reacties op, maar haal je zo de juiste mensen binnen? Het maakt een groot verschil dat we nu iemand hebben die zelf actief op zoek gaat naar mensen en kijkt waar ze in de organisatie zouden passen.’ De scepsis van collega’s verdween al snel toen bleek dat de instroom dankzij de recruiter was verdubbeld. Bovendien worden de functiebeschrijvingen inmiddels geüpdatet , waardoor duidelijker is waar de behoeften van de organisatie liggen en er ook gerichter gezocht kan worden.

Ook is Huizinga begonnen met een ‘leerhuis’, een samenwerking met een mbo Verpleegkunde in Utrecht, waarbij mbo’ers opgeleid worden binnen de organisatie. Onlangs zijn er bijna twintig studenten gestart in dit traject. Docenten komen langs en bespreken met de studenten werkelijke situaties, zodat de opleiding direct kan aansluiten op de leervraag. ‘Zo kunnen we laten zien dat werken in de ouderenzorg minstens zo boeiend is als een baan in het ziekenhuis. De studenten halen veel energie uit het initiatief. Ze maken de cliënten van dichtbij mee en ervaren wat ze voor hen kunnen betekenen.’ Het initiatief zit nu nog in de pilotfase, vertelt ze, maar de verhalen die ze hoort, ook van de vaste medewerkers, zijn zo positief dat ze nu al enthousiast is om dit breder uit te zetten.

Ze overweegt ook om een specifiek zij-instroomtraject op te zetten, een verkorte opleiding voor gedreven mensen met al enige werkervaring. Ook denk ze over de grenzen heen, verpleegkundigen aantrekken uit Spanje of Italië bijvoorbeeld, of mensen met een vluchtelingachtergrond. Zulke initiatieven zijn er eerder geweest in de zorg en vragen om een minutieuze voorbereiding, weet ze, maar dat weerhoudt haar er niet van. ‘Ik wil die opties niet zomaar opgeven.’

‘Hoe kan het wel?’

En daarmee zijn we als vanzelf bij de lijfspreuk van Huizinga aanbeland. Die luidt namelijk: ‘Hoe kan het wel?’ Pragmatisch optimisme als levenshouding. Weerstand ziet Huizinga als een uitdaging. ‘Een collega zei: “Weerstand is eigenlijk loyaliteit aan het verleden.” Iets moois dus, maar niet eindeloos houdbaar. De zorg verandert voortdurend. Als we de arbeidsomstandigheden niet aantrekkelijker maken, dan gaan we deze strijd niet winnen. Als HR-directeur moet ik gaan zorgen dat de veranderingen voor iedereen gaan werken. Dat ze het gaan voelen. Dan verdwijnt de weerstand vanzelf.’

Nicky Huizinga werkt sinds 2017 als HR-directeur bij ZorgSpectrum, een zorginstelling voor ouderen met locaties in Vianen, Nieuwegein en Houten. Bij ZorgSpectrum werken ruim 1.700 medewerkers en 600 vrijwilligers.

Volg de HRtop100

linkedin-icontwitter-icon